Wybitni ludzie Pałuk

Spotkanie ph. "Wybitni ludzie Pałuk" oraz Światłogranie Kazimierza Jułgi".

W programie: - wystawa i odczyt Adama Kusza "Wybitni ludzie Pałuk"

                     - recytacja wierszy Kazimierza Jułgi i Małgorzaty Osuch

                     - projekcja filmu "W ogrodzie sztuk" - wspomnienie o Kazimierzu Jułdze.

Data spotkania: 8 listopada 2017 r. godz. 19.00 Gołaniecki Ośrodek Kultury Gołańcz ul. dr. P. Kowalika 1

Organizator: Towarzystwo Miłośników Ziemi Gołanieckiej, Gołaniecki Ośrodek Kultury - Regionalna Izba Tradycji.

 

Wybitni ludzie Pałuk

            Wystawa w Regionalnej Izbie Pamięci ma przybliżyć postacie polskiej kultury, nauki, literatury i polityki, ludzi, którzy związani są z terenem Pałuk. Dobór postaci jest dość subiektywny. Z pewnością można wskazać i inne osoby. 

       Są wśród nich tacy, którzy ze Żninem, Wągrowcem, Kcynią, Gołańczą i okolicami byli związani wyłącznie wczesnym okresem swego życia, a twórcze osiągnięcia i znaczące odkrycia dokonali poza tym terenem. Są to: poeta Klemens Janicki, pastor i pedagog Erazm Gliczner, ksiądz Jakub Wujek, uczeni, bracia Jan i Jędrzej Śniadeccy. Dzieciństwo i młodość w okolicach Gołańczy spędzili artyści – malarze - Jan Spychalski i Kazimierz Jułga. 

      Na wystawie przedstawiamy także wybitnych ludzi, którzy na terenie Pałuk spędzili część swego młodzieńczego życia, jak pisarz Stanisław Przybyszewski, gimnazjalista z Wągrowca, czy pracujących tu twórczo jak filozof Karol Libelt i pisarka Wanda Dobaczewska. Kapucyn i plastyk Stanisław Klawitter oraz  uczony Jan Czochralski mimo swej zagranicznej działalności twórczej i naukowej silnie związani przez całe życie byli z Kcynią. Wkład wspomnianych osób w rozwój nauki i myśli humanistycznej uznany został jako spuścizna narodowa, a niektórych nawet ogólnoświatowa.       

       Jezuita Jan Mikołaj Smogulecki należy do tych Wielkopolan, którzy wyruszywszy na szlaki świata wnieśli wkład do rozwoju cywilizacyjno-kulturalnego Dalekiego Wschodu. Aleksander Guttry wraz z Karolem Libeltem należał do przywódców politycznych Wielkopolski w XIX wieku. Józef Unrug i Stanisław Mikołajczyk to osoby wpływające na bieg wydarzeń w II Rzeczypospolitej. Z pałuckiej ziemi, ze smoguleckiej parafii wywodzi się błogosławiona Matka Maria Karłowska. Piotr Paliński to postać niemal legendarna na ziemi pałuckiej, opisująca jej piękno. 

       Wystawa obejmuje zdjęcia, biogramy oraz opracowania biograficzne oraz niektóre utwory przedstawionych postaci. W przygotowaniu wystawy wykorzystano katalog wystawy „Wybitni ludzie Żnina”  z Muzeum Ziemi Pałuckiej w Żninie. Książki i inne przedstawiane materiały  pochodzą głównie ze zbiorów własnych autora wystawy.                                                            

Artysta malarz z Rybowa

We wrześniu minęła 15 rocznica śmierci (16.09.2002) Kazimierza Jułgi, poety, artysty plastyka i fotografika. 

Kazimierz Jułga urodził się 23 lutego 1935 r. w Rybowie. Tutaj się wychował i uczęszczał do Szkoły Podstawowej. Następnie ukończył Liceum Technik Plastycznych w Bydgoszczy  i studia plastyczne na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Dyplom z malarstwa uzyskał w 1960 r. w pracowni prof. Stanisława Borysowskiego. W 1961 r. rozpoczął pracę w bydgoskim Biurze Wystaw Artystycznych, a w latach 1973 – 2002 był dyrektorem tej placówki. 

Jego działalność artystyczna rozwijała się w kilku kierunkach. Zajmował się malarstwem, twórczością poetycką, fotografią artystyczną i fotografią dokumentalną. Uprawiał również krytykę plastyczną. 

Pierwszych inspiracji do malarstwa, ale również do pisania dostarczyły mu przeżycia w rodzinnym Rybowie. Jego malarstwo było eksponowane na licznych wystawach zbiorowych i indywidualnych w kraju i za granicą. Wystawy indywidualne eksponowane były m.in. w Wilnie, Schwerinie (NRD), Kopenhadze,  Bydgoszczy, Grudziądzu, Toruniu, Kołobrzegu, Wągrowcu, Chojnicach, a także w Gołańczy. Jułga był też autorem wystaw fotograficznych. 

Jako poeta debiutował w 1957 r. na łamach „Nowego Toru”. Swoje utwory pisane prozą i wierszem publikował w prasie bydgoskiej i czasopismach literackich. Ukazały się następujące tomiki wierszy Jułgi: „Krawędź” (1961), „Szum Słońca” (1972), „W smudze Wisły” (1988), „Godziny” (1991) i „Tędy chodzą chmury” (2002). 

Kazimierz Jułga spotykał się z mieszkańcami swej rodzinnej wsi i chętnie gościł ich w swoim domu w Bydgoszczy.

Za twórczość malarską, pracę zawodową i działalność społeczną otrzymał liczne wyróżnienia i odznaczenia m.in. Złoty Krzyż Zasługi, Medal Prezydenta Bydgoszczy, Nagroda Wojewody Bydgoskiego.  

Artysta zmarł w Bydgoszczy i w tym mieście pochowany został na cmentarzu parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. Bydgoszcz uczciła pamięć o tym artyście, nadając jednej z nowych ulic miasta imię Kazimierza Jułgi.

Również mieszkańcy Rybowa pamiętali o swoim krajanie. W roku 2012, w miejscowym parku na kamieniu polnym mieszkańcy wsi umieścili tablicę upamiętniającą tego artystę malarza, fotografika i poetę. 

Adam Kusz