Sprawozdanie za rok 2016

Sprawozdanie Zarządu Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego za rok 2016

Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne działa od 1962 roku, jest organizacją pożytku publicznego (KRS 0000103054). Zrzesza osoby i instytucje oraz lokalne i regionalne stowarzyszenia kulturalne. Misją WTK jest rozwijanie świadomości oraz aktywności regionalnej w nawiązaniu do dziedzictwa i współczesnej kultury Wielkopolski. Inicjuje oraz realizuje projekty społeczno-kulturalne w nawiązywaniu do dziedzictwa, wartości i potencjału kultury Wielkopolski. Jest ośrodkiem współpracy środowisk akademickich, twórców oraz instytucji kultury, oświaty, regionalistów i samorządowców. Należy do współzałożycieli i aktywnych uczestników ogólnopolskiego związku stowarzyszeń Ruch Stowarzyszeń Regionalnych RP oraz Europejskiej Organizacji Kultur Narodowych i Regionalnych z siedzibą w Strasburgu.

WTK swoje zadania realizuje poprzez:

  • promocję inicjatyw indywidualnych oraz zbiorowych na rzecz rozwoju kultury w Wielkopolsce,
  • upowszechnianie wiedzy o kulturze i społeczeństwie Wielkopolski w przeszłości i obecnie,
  • integrowanie społeczności regionu wokół wartości kulturowych wnoszonych przez Wielkopolskę do dorobku ogólnokrajowego,
  • promocję aktywności społeczności lokalnych na rzecz rozwoju kultury,
  • reprezentowanie ruchu regionalnych stowarzyszeń kultury w Wielkopolsce wobec władz państwowych i samorządowych.

I. ZARZĄD WTK

W okresie sprawozdawczym Zarząd WTK działał w składzie:
- do 3 czerwca 2016:

  • Stanisław Słopień (Poznań) – prezes,
  • Leszek Praczyk (Wiry) – wiceprezes,
  • Robert Czub (Gostyń) – skarbnik,
  • Aleksandra Kowalska (Koło) – sekretarz,
  • Grażyna Dziedziak (Kalisz) -  członek,
  • Kazimierz Krawiarz (Kórnik) – członek,
  • Leon Mikołajczak (Brodnica) – członek,
  • Aleksandra Podemska (Wągrowiec) – członek,
  • Bolesław Święciochowski (Września) – członek.


Po 3 czerwca 2016 roku, w wyniku wyborów podczas XXI Wielkopolskiej Konferencji Kulturalnej:

  • Stanisław Słopień (Poznań) – prezes,
  • Leszek Praczyk (Wiry) – wiceprezes,
  • Włodzimierz Królikowski (Kalisz) – wiceprezes,
  • Kazimierz Krawiarz (Kórnik)  – skarbnik,
  • Aleksandra Kowalska (Koło) – sekretarz,
  • Grażyna Dziedziak (Kalisz)  -  członek,
  • Małgorzata Korfini-Stachnik (Września) – członek,
  • Grzegorz Mokrzycki (Koło)  – członek,
  • Mirosław Wieloch (Komorniki) – członek.


Na posiedzenia Zarządu zapraszany był Zbigniew Jaśkiewicz, przewodniczący Komisji Rewizyjnej oraz Tadeusz Krokos – przewodniczący Rady WTK, prezes Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Kaliszu.

Posiedzenia Zarządu odbyły się: 14 stycznia, 18 marca, 15 kwietnia, 27 maja, 09 września, 05 listopada. Zarząd podjął 7 uchwał o następującej wadze i treści: w sprawie zatwierdzenia  sprawozdania merytorycznego za 2015 rok, sprawozdania finansowego za 2015 r.; przyznania Nagrody Głównej WTK za rok 2016; przyjęcia nowych członków; zasady kadencyjności Redakcji oraz Rady Programowej „Przeglądu Wielkopolskiego”; dofinansowania pisma studenckiego „Aurora”; przeznaczenia wpływu z podatku 1% w 2016 r. za rok podatkowy 2015. Prace Zarządu koncentrowały się wokół następujących działań: regionalizmu w kulturze Wielkopolski, Dni Wielkopolski, Nagrody Głównej WTK, współpracy z instytucjami kultury i nauki, samorządami terytorialnymi, podmiotami gospodarczymi oraz stowarzyszeniami regionalnymi.

II. XXI WIELKOPOLSKA KONFERENCJA KULTURALNA

XXI Wielkopolska Konferencja Kulturalna  odbyła się w dniach 3-4 czerwiec 2016 r. w Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy Zespół Pałacowo-Parkowy (powiat pleszewski).
Wśród przybyłych gości byli: Maciej Wasielewski – Starosta Pleszewski, Zenon Lisiak – Przewodniczący Komisji Oświaty, Kultury i Sportu Rady Powiatu w Pleszewie, Arkadiusz Ptak – Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Pleszew,  Ewa Wasielewska – Zastępca Burmistrza Gminy Dobrzyca, Kazimierz Balcer – Prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Dobrzyckiej.
W Konferencji uczestniczyli delegaci 17 regionalnych stowarzyszeń kultury z całej Wielkopolski: Towarzystwo Miłośników Kalisza, Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne, Towarzystwo Miłośników Ziemi Sulmierzyckiej, Towarzystwo Miłośników Ziemi Śremskiej, Kaliskie Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej Dzieci i Młodzieży „Schola Cantorum”, Wrzesińskie Towarzystwo Kulturalne, Poznański Klub Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Ostrzeszowskiej, Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich, Stowarzyszenie Przyjaciół Miasta Koła n/Wartą, Wielkopolskie Towarzystwo Przyjaciół Książki, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Komornickiej, Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział Kalisz, Towarzystwo Miłośników Łobżenicy, Towarzystwo Miłośników Ziemi Kępińskiej, Towarzystwo Miłośników Ziemi Dobrzyckiej, Pleszewskie Towarzystwo Kulturalne, Oddział Poznański Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

W pierwszym dniu XXI WKK odbyło się walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze WTK. Uczestnicy Konferencji zaakceptowali przedstawione przez ustępujący Zarząd Sprawozdanie z działalności w latach 2013-2016 oraz Program prac WTK na lata 2017-2019. Wybrali nowe władze na kadencję 2016-2019.

Do Zarządu weszli: Grażyna Dziedziak (Kalisz), Małgorzata Korfini-Stachnik (Września), Aleksandra Kowalska (Koło), Kazimierz Krawiarz (Kórnik), Włodzimierz Królikowski (Kalisz), Grzegorz Mokrzycki (Koło), Leszek Praczyk (Wiry), Stanisław Słopień (Poznań), Mirosław Wieloch (Komorniki).
Do Komisji Rewizyjnej: Bogdan Czerwiński (Komorniki), Zbigniew Jaśkiewicz (Poznań), Maria Jędzejczak-Przyłucka (Sulmierzyce, Marek Makieła ( Poznań), Teresa Palacz (Poznań).
Do Sądu Koleżeńskiego: Kazimierz Balcer (Dobrzyce), Jerzy Naskręt (Śrem), Tomasz Nuszkiewicz (Koło), Sławomir Maćkowiak (Luboń), Andrzej Szymański (Pleszew).

W drugim dniu Konferencji odbyła się dyskusja panelowa „Tu zaczyna się Polska”, którą poprowadzili: dr Andrzej Szymański, prezes Pleszewskiego Towarzystwa Kulturalnego - Chrzest Mieszka I i pierwsze podziały Wielkopolski; Janusz Lewandowski, Pleszewskie Towarzystwo Kulturalne – Związki Henryka Sienkiewicza i jego twórczości z Wielkopolską; Joanna Wałkowska, Fundacja Ratowania Zabytków i Pomników Przyrody w Poznaniu, Instytut Prahistorii UAM – Projekty rewitalizacji zagrożonych wielkopolskich zabytków; dr hab. Dominik Paukszta, syn pisarza  – Znany i nieznany Eugeniusz Paukszta. Referaty nawiązywały do Jubileuszu 1050-lecia chrztu Polski,  100 rocznicy śmierci i 170. rocznicy urodzin Henryka Sienkiewicza oraz 100. rocznicy urodzin Eugeniusza Paukszty.
Pleszewskie Towarzystwo Kulturalne zaprezentowało wystawę swoich wydawnictw. WKK zakończyła się  wspólnym zwiedzaniem Muzeum Ziemiaństwa oraz obejrzeniem wystawy czasowej „W 225. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja”.

III. OŚRODEK REGIONALIZMU WIELKOPOLSKIEGO

Prowadzony był wspólnie z Centrum Kultury „Zamek” w Poznaniu. Jego zadaniem jest  wspieranie rozwoju, promocja oraz dokumentowanie inicjatyw kulturalnych. Ośrodek realizował projekty kulturalne, gromadził i udostępniał informacje o działalności regionalnych stowarzyszeń kultury i regionalistów oraz organizował na potrzeby animatorów regionalizmu wymianę doświadczeń, szkolenia i poradnictwo. Koordynował działalność wydawniczą i prasową WTK, w tym wydawanie "Przeglądu Wielkopolskiego" oraz prowadził portal internetowy www.wtk.poznan.pl dostępny również pod www.e-pw.pl. Z usług Ośrodka korzystały stowarzyszenia kultury oraz regionaliści bez względu na formalną przynależność do WTK. Ośrodek współpracował z samorządami terytorialnymi, instytucjami naukowymi i kulturalnymi oraz ośrodkami regionalizmu w kraju. Zajmował się obsługą organizacyjno-techniczną Zarządu, w tym pełnił rolę Biura WTK, które prowadził na zasadach wolontariatu p. Sławomir Maćkowiak. Biuro czynne było: wtorek, środa, piątek, w godzinach od 12:00 do 17:00; tel. 514 012 395,  e-mail: biuro@wtk.poznan.pl
 
IV. DNI WIELKOPOLSKI

WTK kontynuowało realizację projektu propagując jego realizację w środowiskach lokalnych w oparciu o współprace z zainteresowanymi stowarzyszeniami oraz samorządowymi instytucjami kulturalnymi i oświatowymi. Celem projektu jest wskazywanie na rolę Wielkopolski w dziejach Polski oraz kształtowaniu jej teraźniejszości i przyszłości, a także wskazywanie na kulturę oraz inicjatywy obywatelskie wyróżniające Wielkopolskę wśród innych regionów kraju i świata.
Dni Wielkopolski odbywają się zawsze w rocznicę obrad Polskiego Sejmu Dzielnicowego, pierwszego po latach niewoli polskiego polskiego parlamentu 3-5 grudnia 1918 roku.

W sobotę 3 grudnia 2016 roku W Farze Poznańskiej została odprawiona msza św. w intencji Wielkopolan. Pod tablicą pamiątkową, na ścianie historycznego kina „Apollo”, liczne delegacje złożyły kwiaty. Poczty sztandarowe wystawili: Gimnazjum Nr 2 im. Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu oraz Towarzystwo Miłośników Ziemi Wronieckiej. Kapela Dudziarzy Wielkopolskich wykonała "Rotę".

W godzinach popołudniowych w Sali Kameralnej Kina „Apollo” odbył się Sejmik Wielkopolskich Regionalistów, zakończony debatą „Wielkopolski patriotyzm”. Wprowadzenia dokonali: prof. dr. hab. Ryszard Kowalczyk (UAM) i Tomasz Łęcki (Wielkopolskie Muzeum Niepodległości).

Partnerami Dnia Wielkopolski 2016 byli: Parafia Farna w Poznaniu, Kino „Apollo”, Wielkopolskie Muzeum Niepodległości, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego, Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego, Unia Wielkopolan oraz Artystyczny Salonik VIII LO w Poznaniu.

Wydarzenie odbyło się pod Patronatem Honorowym Wojewody Wielkopolskiego, Marszałka Województwa Wielkopolskiego oraz Prezydenta Miasta Poznania.

V.  NAGRODA GŁÓWNA I WYRÓŻNIENIA WTK

Nagroda Główna jest przyznawana przez Wielkopolskie Towarzystwo Kulturalne w Poznaniu za zasługi dla kultury Wielkopolski od 1970 roku. Nominacje oraz Nagroda mają charakter honorowy. Formą wyróżnienia są dyplomy wręczane wszystkim nominowanym oraz statuetka Pegaz Wielkopolski, którą otrzymuje każdorazowo tylko jeden laureat.
W dniu 3 grudnia  w kinie „Apollo” w Poznaniu podczas Sejmiku Wielkopolskich Regionalistów ogłoszono nominacje i wręczono Nagrodę Główną Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego za rok 2016. Wśród nominowanych znaleźli się miłośnicy i badacze regionu, jak również instytucje oraz stowarzyszenia:

  • Halina Maria Ganińska -  prezes Towarzystwa Przyjaciół Powidza,
  • Stanisława Jasiczek -  twórczyni ludowa z Goliny,
  • Kapela Dudziarzy Wielkopolskich z Poznania,
  • Wacław Kubski - prezes Zarządu Krajowego Związku Plastyków Artystów Rzeczpospolitej Polskiej w Pile,
  • Muzeum Regionalne w Słupcy,
  • Dariusz Sałata  - regionalista i propagator ekologii z Chodzieży,
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Miasta Koła nad Wartą,  
  • Andrzej Wituski – dyrektor Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu,


Nagrodę Główną WTK za rok 2016 otrzymał Andrzej Wituski – poznaniak, absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Ignacego Jana Paderewskiego i Wyższej Szkoły Ekonomicznej. W latach 1972 – 1982 pełnił funkcję wiceprezydenta Poznania, a następnie do 1990 r. - prezydenta. Z jego inicjatywy rozpoczęto przygotowania do budowy szybkiego tramwaju, odbudowano Jezioro Malta, tworząc światowej klasy tor regatowy, dokonano przebudowy Palmiarni. Dzięki jego staraniom utworzono muzea literackie: Henryka Sienkiewicza i Józefa Ignacego Kraszewskiego a także  Mieszkanie-Pracownię Kazimiery Iłłakowiczówny. Był inicjatorem wskrzeszenia tradycji  Jarmarków Świętojańskich. Dążył do przywrócenia rangi Cmentarzowi Zasłużonych Wielkopolan. Był negocjatorem pierwszego poznańskiego porozumienia partnerskiego miast z Hanowerem. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku jest związany z Międzynarodowymi Konkursami Skrzypcowymi im. Henryka Wieniawskiego, najpierw jako wiceprezes Towarzystwa Muzycznego im. H. Wieniawskiego, później prezes i w końcu - dyrektor Konkursu, który pod jego kierownictwem zdobył uznanie i popularność na całym świecie.

VI. WSPÓŁPRACA WTK Z REGIONALNYMI STOWARZYSZENIAMI KULTURY WIELKOPOLSKI

W informacyjno-adresowej bazie danych WTK znajdują się adresy regionalnych stowarzyszeń kultury działających w Wielkopolsce. Propozycje programowe WTK kierowane były do wybieranych każdorazowo przez Zarząd około 80 stowarzyszeń oraz ogłaszane na stronie internetowej Towarzystwa. Na stronie internetowej WTK zamieszczano informacje o zamierzeniach i zrealizowanych przedsięwzięciach własnych poszczególnych stowarzyszeń, które powiadomiły o nich Zarząd lub redakcję „Przeglądu Wielkopolskiego”.
 
VII. PRZEGLĄD WIELKOPOLSKI

„Przegląd Wielkopolski” jest kwartalnikiem adresowanym do szkół, urzędów administracji samorządowej, placówek kultury, redakcji prasy lokalnej, organizacji pozarządowych, regionalistów i przyjaciół Wielkopolski, Wielkopolan z urodzenia i wyboru. Do jego zadań należą: upowszechnianie wiedzy o Wielkopolsce, w tym jej historii i kulturze, integrowanie regionu oraz aktywizacja kulturalna mieszkańców, umacnianie tożsamości regionu oraz podtrzymywanie zainteresowania kulturą.
W roku 2016 opracowano i wydano cztery numery, poświęcone między innymi problematyce: 1050-lecie chrztu Mieszka I, wielokulturowa Wielkopolska, muzyka tradycyjna i kultura ludowa Wielkopolski oraz Dni Wielkopolski.
Strona internetoa WTK funkcjonowała jako Internetowy Przegląd Wielkopolski, informując o zawartości kolejnych numerów PW oraz aktualościach regionalnych stowarzyszeń. Stanowiła elektroniczne uzupełnienie kwartalnika wydawanego w formie papierowej.

VIII. INNE PROJEKTY I WYDARZENIA

9 września 2016 r. w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu WTK wespół z Wielkopolskim Towarzystwem Przyjaciół Książki zorganizowało spotkanie w związku z 100. rocznicą urodzin Eugeniusza Paukszty pod hasłem "Znany i nieznany Eugeniusz Paukszta". Na jego program złożyły się wystąpienia: - dr hab. Ewa Krawiecka, "Listy zakopiańskie” Romana Brandstaettera do Eugeniusza Paukszty, - prof. dr hab. Piotr Kraszewski, Eugeniusz Paukszta i Ziemie Zachodnie, - Kazimierz Krawiarz, Eugeniusz Paukszta jako bibliofil i publicysta, - Stanisław Słopień, Eugeniusz Paukszta jako prezes Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego, - dr hab. Dominik Paukszta, Znany i nieznany Eugeniusz Paukszta.

30 września w Bibliotece Gminnej im. Eugeniusza Paukszty w Kargowej odbyło się uroczyste podsumowanie XVII Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Eugeniusza Paukszty „Małe Ojczyzny pogranicze kultur i regionów”, którego celem jest pozyskanie wartościowych małych form prozatorskich, opisujących polską rzeczywistość inspirowaną twórczością Eugeniusza Paukszty. Wśród zaproszonych gości był Dominik Paukszta, syn pisarza.  W tegorocznej edycji konkursu I miejsce zajął Krzysztof Martwicki, z Płońska za pracę Pięć mazowieckich opowiastek, II miejsce Anna Kokot z Przeźmierowa za pracę Lulajże laleczko, III miejsce Łukasz Staniszewski z Olsztyna za pracę Dzieciaki. Ponadto jury przyznało wyróżnienia dla : Czesława Sobkowiaka z Zawady za pracę Jaromierz Esej oraz Stanisława Zasady z Poznania za pracę Bapa zostawił buty.

Ważnym projektem WTK jest tworzenie Słownika Delegatów na Polski Sejm Dzielnicowy, którego celem jest popularyzacja wiedzy o historii ojczystej poprzez zbieranie informacji, opracowywanie oraz publikowanie biogramów uczestników pierwszego po latach niewoli polskiego Sejmu. Punktem wyjścia jest spis delegatów opublikowany w "Dzienniku Polskiego Sejmu Dzielnicowego" wydanym przez Drukarnię i Księgarnię św. Wojciecha w Poznaniu w roku 1918. Spis delegatów znaleźć można również pod http://www.wtk.poznan.pl/sd/lista.aspx. Jest to baza danych, w której nazwiska pogrupowano według regionów a w ich obrębie – powiatów i miejscowości.
WTK swoją działalność promowało również portalu społecznościowym Facebook  - https://www.facebook.com/wielkopolskie.kulturalne.

Poznań marzec 2017 roku. Zarząd Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego w Poznaniu